Doelstelling
Onderzoek naar de ontwikkeling van het gevelbeeld door de eeuwen
heen in archieven speelde een rol bij de conceptvorming voor dit project.
Het schuin staande achterhuis, een overblijfsel van het middeleeuwse
verkavelingpatroon, is door de glazen gevel in een vitrine geplaatst.
De elegante stadshuizen die in de 17e eeuw door de architect Philip
Vingboons waren ontworpen zijn gerestaureerd. De kostbare collectie en
de publieke functies zijn hier onder gebracht. Het hele gebouwencomplex is Rijksmonument. Slopen mocht niet, maar moest wel om een nieuw gebruik mogelijk te maken. De publiekszone is vooral gelegen op de plaatsen waar vroeger de fijnmazige stedelijke structuur van poortjes, steegjes en binnenplaatsen was. De Gasthuishofpoort met een gemetseld tongewelf kreeg zijn functie terug en werd de nieuwe entree. De binnenplaatsen zijn nu één lichthof met café en expositieruimte. Vanuit deze lichthof heeft men ook toegang tot de bijzondere collectie van het Allart Pierson museum.
Prijzenswaardigheden
Jarenlang leken de Rijksmonumenten langs de Oude Turfmarkt weg te
kwijnen. Het achtergebied van de panden was dichtgeslibd en onbruikbaar. De stevige ingreep maakte het complex niet alleen geschikt voor de Bibliotheek Bijzondere Collecties van de UvA, maar gaf deze een hart en een gezicht. De geschiedenis is leesbaar gemaakt.
Rol van de gebruikers
Er is periodiek en adhoc intensief overleg geweest met de specifieke
gebruikers, zowel in de ontwerp- als in de uitvoeringsfase. Dit laatste
vooral door de architecten, speciaal over de inrichting van de stijlkamers
en de studiezalen.
Innovatie en bijzondere kenmerken
Innoverend is wellicht het gedegen onderzoek dat vervolgens richtinggevend werd voor de ontwerpbeslissingen. Met name om stedenbouwkundige en historische redenen is de Gasthuishofpoort als nieuwe entree voor het complex verkozen. Ook het afsnijden van het schuine achterhuis maakt de geschiedenis zichtbaar. Bij het restaureren van de Vingboons panden is gekozen voor een oplossing waarbij de stalen vloerversterkingen zijn verwijderd en vervangen door nieuwe vloeren ingekast in de dragende wanden boven de bestaande vloeren.
De ondervloer en kinderbinten zijn daardoor weer in het zicht. Grote
delen van de gevel moesten dichtgemaakt worden ivm de ongewenste UV straling. Gekozen is voor maximale openheid in de onderste ramen. Bij
de depots op de bovenste lagen is gekozen voor een wand los achter de
gevel waardoor een blind gebouw wordt voorkomen. In de tussenruimte
is een lichtkunstwerp van Rob Johannesma geplaatst; ’s avonds toont de
bibliotheek zijn inhoud met respect voor de monumenten.
|
