Klik op bovenstaande thumbnails om de foto in een groter formaat weer te geven.

Pakhuis De Zwijger, Amsterdam

Doelstelling
Koelpakhuis De Zwijger is gebouwd in 1933-1934 naar een ontwerp in de stijl van het Nieuwe Bouwen van architect J. de Bie Leuveling Tjeenk en constructeur K. Bakker. Eind jaren ’90 werd het langdurig gekraakte pand door de gemeente met een sociaal-culturele bestemming  “in optie” gegeven aan de gebruikerscombinatie De Zwijger die een duidelijke visie met betrekking tot. de functie van het gebouw had: een multifunctioneel nieuw-mediacentrum met hoogwaardige technologische faciliteiten, broedplaatsen en publieksruimten.
De aanleg van de Schaeferbrug in 2001, als verbindingsweg naar het Java-eiland, dwars door het gebouw heen vormde een aanslag op de constructie van het gebouw. Menig plan tot herbestemming van het pand sneuvelde doordat men vastliep op kosten, (aangetaste) constructie en gebruik. Uiteindelijk is er door ons bureau een realistischer plan gemaakt (voor ca. € 9 in plaats van 17 miljoen) op basis van een optimale positionering van de verschillende functies en een opdrachtgever gevonden die bereid was dit risicovolle project met een bescheiden rendement (van 6%) te realiseren.

Prijzenswaardigheden
Pakhuis de Zwijger is een bijzonder monument; niet alleen doordat het door herbestemming een nieuwe (bijzondere functionaliteit) als creatief pakhuis op mediagebied heeft verkregen en tevens het enige pakhuis aan de Oostelijke Handelskade is dat zijn oorspronkelijke silhouet mag behouden, maar ook door de voorgeschiedenis (inclusief brug) en de bijzondere rol van de gebruikers en de opdrachtgever in het realisatieproces.

Rol van de gebruikers
Toen de gebruikerscombinatie in contact raakte met ons bureau hadden zij reeds uitgewerkte plannen die economisch niet haalbaar waren gebleken. Deze plannen zijn herzien vanuit onze visie dat men de potenties van een gebouw moet volgen bij dergelijke herbestemmingen. In het gehele realisatievervolgtraject zijn de gebruikers nauw betrokken geweest door o.a. hun vertegenwoordiging bij besprekingen van het bouwteam.

Bijzonderheden
Essentieel in het ontwerpplan was het herstellen van de betonnen draagconstructie bestaand uit paddestoelkolommen en de uitkragingen boven de fundering aan weerszijde van het gebouw die door de aanleg van de brug dermate aangetast was dat zelfs sloop is overwogen. Belangrijk was ook de betaalbaarheid van huren zonder in te boeten op de beoogde faciliteiten. Door een realistische kosten/batenanalyse en een optimale plaatsing van de verschillende functies in het gebouw is dit gelukt.
Pakhuis De Zwijger is, met respect voor het gesloten monumentale karakter, in een toegankelijk en in hoge mate transparant gebouw getransformeerd. Boven de brug zijn nu 1 grote en 2 kleinere zalen gerealiseerd met (horeca)faciliteiten; hierdoor zijn de constructieve krachten binnen het gebouw weer evenredig verdeeld. Aan de rechterzijde (vanaf de stad gezien) zijn de entree, mediabroedplaatsen (25% van de 5000 m² ), kantoren en horeca gesitueerd. Links van de brug bevinden zich de facilitaire ruimten, kleedkamers en technische werkplaatsen. Van koelpakhuis is het nu getransformeerd in een waar “pakhuis voor de creatieve industrie”.

Algemeen
Soort lokatie: binnenstad
Bouwjaar: 1933-1934
Oplevering renovatie: september 2006
Functie voor: koelpakhuis
Functie na: verzamelgebouw voor de creatieve industrie
Netto oppervlakte voor: 4800 m2
Netto oppervlakte na: 4730 m2
Huidige beheervorm: Stichting
Wisseling eigenaar: Ja
Ontwikkeling markt: Ja
Reden renovatie: functieverandering

Financiën
Bouwkosten: € 17.800.000
% Onderhoud: 30%
% Omgeving: 2%
% Duurzaamheid: 60%
Totale investering: € 19.600.000
Huurprijs per m2 bvo: € 140-145
Koopprijs per m2 bvo: n.v.t.
Stookkostenbesparing: n.v.t.