Doelstelling
“Het Dolhuys”, museum van de psychiatrie is gevestigd in een gebouwencomplex dat is ontstaan in het jaar 1320, toen een kapelletje net buiten de stadwallen van Haarlem werd gebouwd om mensen met lepra op te vangen en te behandelen. In 1463 werd een groot gebouw ernaast gebouwd voor de opvang van pestlijders, vergelijkbaar met het L’Hopital in Baune, Frankrijk. De kapel werd uitgebreid en in 1559 werd het Looperhuys aan het complex toegevoegd, een soort polikliniek. In diezelfde tijd werden er ook mensen met sterk afwijkend gedrag opgenomen, de “dollen”, gekken, waarvoor speciale “cellen” werden gebouwd. De regentenvleugel werd in 1562 toegevoegd, in 1750 een woonhuis en na de nieuwe krankzinnigenwet verdwenen de “dollen”en werd het complex in 1856 en 1927 verder uitgebreid t.b.v. ouderen, wezen etc. Het doel was om dit Rijksmonument van aaneenschakeling van historische gebouwen geschikt te maken en in te richten als museum. Er diende een heldere entree en routing te komen, openbaar toegankelijk en de ruimtes moesten zowel technisch als functioneel geschikt worden gemaakt voor expositiedoeleinden.
Prijzenswaardigheden
Realisering van een totale doorloop door en langs de gebouwen zonder terug te hoeven. Doorbraak van één van de dolcellen als doorloop naar de binnenplaats, overkapt met glas t.b.v. binnenklimaat met buitensfeer. De historische gebouwonderdelen weer een buitenkarakter geven en de geschiedenis zichtbaar maken door stucwerk te verwijderen en de aanbouwen te gebruiken als verkeersgebied.
Rol van de gebruiker
De gebruikers hebben een nadrukkelijke inbreng gehad in het resultaat. Om inzicht te krijgen in de museumdoeleinden zijn deskundigen op dat gebied ingeschakeld (Provincie) Informatie verkregen vanuit het bestaande museum Guislain in Gent België. Deskundigheid van Joost Vijselaar, autoriteit op het gebied van de geschiedenis van de psychiatrie en latere samenwerking met de inrichters Kossmann de Jong . E.e.a. werd georganiseerd in werkgroepen.
Bijzonderheden
De specifieke problemen waren het realiseren van de gedachte om de ontstaansgeschiedenis zichtbaar te maken en de gebouwen zelf weer een buitenkarakter te geven. Door het realiseren van een rondloop door de aan- en tussenbouwen van het Loopershuys met dolcellen, de Grote Pestzaal en de Kapel kon je het verleden weer zichtbaar krijgen door het schone metselwerk terug te brengen. Je loopt dan als het ware weer buiten en kijkt naar de gebouwen. De doorbraak van een dolcel met de glasoverkapping van de voormalige luchtplaats tussen de dolcellen is de cruciale factor voor een optimale routing. Hier kun je de sfeer van die tijd goed beleven. De plek van vroegere dolcellen is in het gebouw subtiel in de houtenvloer zichtbaar gemaakt. Toevoegingen aan en in het gebouw zijn op een moderne wijze gemaakt waarbij de oorspronkelijke structuur van de gebouwen gerespecteerd en waar mogelijk benadrukt zijn. Ook zijn er elementen juist niet afgemaakt of juist rommelig gehouden om het "gekke" karakter te krijgen welke aansluit bij de filosofie van de inrichting van het gebouw.
Algemeen
Soort lokatie: binnenstad
Bouwjaar: 1320 (eerste gebouw van het complex)
Oplevering renovatie: november 2004
Functie voor: Bejaardenhuis en Crisiscentrum (Psychatrie)
Functie na: Museum/historische bibliotheek met kantoren en
depôts t.b.v. Psychiatrie cliënten
Netto oppervlakte voor: 1660 m2
Netto oppervlakte na: 1707 m2
Huidige beheervorm: Stichting huurt van de gemeente Haarlem
Wisseling eigenaar: nee
Ontwikkeling markt: nee
Reden renovatie: functionaliteit, functieverandering, uitstraling
Financiën
Bouwkosten: € 1.403.474 excl. BTW
% Onderhoud: 0%
% Omgeving: 76%
% Duurzaamheid: 24%
Totale investering: € 1.597.362 excl. BTW
Huurprijs per m2 bvo: € 667/m2
Koopprijs per m2 bvo: n.v.t.
Stookkostenbesparing: nog niet bekend
|
