Faculteit theologie, Groningen

Projectteam

Opdrachtgever:   Architect: Bouwbedrijf:

RGD Directie Noord, Groningen DAAD Architecten BV, Borger Aannemersbedrijf Jurriens, Groningen

Doelstelling van het project
Transformatie voormalige rechtbank Groningen tot RUG faculteit theologie. Uitgangssituatie voor renovatie was het rijksmonument zoals de rechtbank het medio 2000 had achtergelaten; technisch in redelijke staat, installatietechnisch onvoldoende, nagenoeg alle ruimten dezelfde kleurstelling.

Programma van eisen (ca. 1.800m2 FNO): 7 onderwijsruimten, 23 zitwerkkamers, 1 restauratieve ruimte, bibliotheek (700m2).

De gekozen ontwerpbenadering is een dialectische. Het plan gaat niet uit van een zoektocht naar ‘de’ vermeende oorspronkelijke toestand, maar probeert in de geest van de wijze waarop het gebouw gegroeid en getransformeerd is, onderdelen uit verschillende perioden elk hun eigen verhaal te laten vertellen.
In bestaande gebouwdelen is de aanwezige ruimtelijke structuur grotendeels gehandhaafd en zijn interieurs gebaseerd op vroegere kleurenschema's. De nieuwbouw op het archiefgebouw en een aantal 'gevonden' en nuttig gemaakte ruimtes in het complex, zoals de zolders en het archief met een ‘meubel’ van stalen kasten en vloeren, zijn uitdrukkelijk eigentijds vormgegeven, zoals bij elke vroegere verbouwing gebruikelijk was.

Prijzenswaardigheden
De restauratie/nieuwbouw van 2001 is niet een poging het gebouw definitief te vervolmaken, noch heeft het de ambitie de oorspronkelijke toestand te hervinden, maar is de volgende transformatie, nodig om het complex geschikt te maken voor de huisvesting van hedendaagse functies, zoals door de tijd heen al zo vele malen gebeurd is. Hierbij is maximaal gebruik gemaakt van de aanwezige potenties en verschillen. Met het project wordt aangetoond dat ook 'zware' monumenten duurzaam, flexibel en absoluut geschikt voor nieuwe functies zijn.

Rol van de gebruikers
De gebruiker is intensief bij het ontwerpproces betrokken geweest. Dit heeft geresulteerd in hergebruik van het archiefgebouw als bibliotheek (terwijl deze aanvankelijk op de nominatie voor sloop stond!) en in de nieuwbouw van een laag 1-persoonskantoren zodat de oude kamers niet hoefden te worden onderverdeeld.

Innovatie en bijzondere kenmerken

• In het onderzoek naar hergebruikmogelijkheden van de voormalige Arrondissementsrechtbank is uitgegaan van de potenties die het gebouw biedt. In plaats van een onderzoek naar de ingrepen die men moet plegen om de gebouwen om te vormen tot een ‘marktconform’ universiteits-/kantoorcomplex, heeft het gebouw zelf ‘verteld’ welke functies de huidige ruimten zouden kunnen opnemen.
• Om de kwaliteiten van de verschillende ruimten te ontdekken, is elke ruimte afzonderlijk geanalyseerd op ruimtelijke kwaliteit, sfeer, typische te behouden elementen, kleur en materiaal, vloeroppervlak, hoogte, lichtinval, geluid, verbinding met andere ruimten, relatie met buiten en ontsluiting. Vervolgens zijn passend bij de ruimte inrichtingsvoorstellen getekend. Dit omgekeerde proces, dat via de bestaande gebouwen en een Programma van Mogelijkheden (PvM) leidt tot een Programma van Eisen (PvE) biedt de beste kansen om een monument een passende eigentijdse herbestemming te geven.