Project 4711, Amsterdam

Projectteam

Opdrachtgever: Architect: Bouwbedrijf:

Woningbedrijf Amsterdam i.s.m. Woonvereniging 4711, Amsterdam CASA architecten, Amsterdam Stadswerk, Hoofddorp

Doelstelling van het project
Het verbouwen van vier in 1979 gekraakte panden voor de zittende gebruikers met behoud van de karakteristieke en collectieve elementen met daarbij een voor de gebruikers aanvaardbare huur.

Prijzenswaardigheden
'4711' is vernoemd naar het bedrijf dat op deze locatie 'Eau de Cologne' produceerde. De vier panden zijn rond 1890 gebouwd inclusief koetshuis en paardenstal.
Het plan wordt gekenmerkt door een aantal collectieve elementen: direct achter de toegang ligt de gemeenschappelijke woonruimte met wasruimte. Deze woonruimte ziet uit over de grote gemeenschappelijke tuin. Via het trappenhuis van nr. 11 is een gemeenschappelijk dakterras te bereiken. Dit terras dient eveneens als buitenruimte en 2e vluchtroute van de dakwoningen. In de kelder is er naast 16 privé bergingen ook een gemeenschappelijke fietsenberging. De voor de 19e eeuwse stadsdelen zo typerende functiemenging blijft behouden doordat de lithografiewerkplaats intern verhuist. Het vervangen van de garages door een woning, een galerie, de toegang tot de groepsruimte en een tweetal helder verglaasde portiekentrees vergroot de uitstraling van het complex.

De flexibele plattegronden zijn als loft of als 3-kamer woning goed in te delen. Er is een grote diversiteit aan woonvormen waaronder een aanpasbaar verbouwde woning op de begane grond.

Historische elementen worden behouden. In het interieur zijn dat o.a. de bestaande trappen en traphekken. De voorgevels worden door het terugbrengen van timpanen en natuurstenen waterslagen in hun oude luister hersteld. Ook de verbouwing van architect De Geus uit de 50er jaren wordt met respect behandeld: de met travertin beklede fabrieksgevel wordt weer voorzien van de originele 4711-kleuren. De nieuwe entree wordt als losstaand element binnen het kader van het oude gewelfde kozijn teruggelegd.

Aan de tuinzijde wordt het complex tot een eenheid gesmeed door alle t.o.v. de gemetselde achtergevels in- en uitspringende bouwvolumes van een bekleding te voorzien.

Rol van de gebruikers
In 1979 zijn de panden gekraakt. De afgelopen jaren zijn met woonvereniging '4711' vele verbouwvarianten besproken. Efficiënte plattegronden werden op uitdrukkelijk verzoek van de bewoners ingeruild voor een indeling waarbij bestaande monumentale trappen en de 19e eeuwse structuur meer gehandhaafd konden worden. Het lange planproces is mede te danken aan het vasthouden van de gebruikers aan de oorspronkelijke doelstelling van betaalbare huisvesting op maat.

Innovatie en bijzondere kenmerken

• Het funderen door de kelder heen in een laat stadium was een technisch hoogstandje.
• Ook de coöptatierechten van de woonvereniging en de collectieve elementen die naast de eigen woning worden aangeboden, moeten zeker genoemd worden.