Bibliotheek het bushuis, Amsterdam

Projectteam

Opdrachtgever:  Architect: Bouwbedrijf:

Universiteit van A’dam, Facilitair Bedrijf Plantage Atelier PRO, Den Haag Maas-Dijken Bouw BV, Alphen ad Rijn

Doelstelling van het project
Het Bushuis, op de hoek Kloveniersburgwal en Oude Hoogstraat, is samen met een deel van het naastgelegen Oost-Indisch Huis verbouwd tot bibliotheek van de Universiteit van Amsterdam.
Het huidige Bushuis is eind negentiende eeuw gebouwd in neostijl. Het gedeelte dat wordt aangeduid als het Oost-Indisch Huis is veel ouder, maar heeft in de loop van de tijd zijn oorspronkelijke luister verloren.
In het midden van het Bushuis is een vide gemaakt die het gebouw een hart geeft en de entree en de achterliggende monumentale trap allure. Door het wegbreken van niet-dragende muren en het aanbrengen van grote openingen in de draagmuur in de lengterichting van het gebouw, is de inwendige structuur open en afleesbaar gemaakt. Ook de zolder is benut. Hier is een grote ruimte voor depot gemaakt. De integratie van de bibliotheek met de rest van de faculteit wordt bekroond door een glazen overkapping van de tweede binnenhof, die is ingericht als caféterras.

Prijzenswaardigheden
Niet alleen is het gelukt een monumentaal gebouw een nieuwe functie te geven, maar vooral prijzenswaardig is dat de juiste functies op de juiste plaats zijn gekomen. Zo is bijvoorbeeld de eeuwenoude opslagzolder van de VOC in gebruik als studieruimte voor de “overslag” van kennis. Ook zijn oude details weer in ’t zicht gebracht waardoor de geschiedenis van het gebouw afleesbaar wordt.

Rol van de gebruikers
Het plan is in nauw overleg met de UvA tot stand gekomen als een nadere uitwerking van een gewonnen meervoudige opdracht. Met name funderingsherstel, gevelherstel en dakherstel betekenden een zodanige aanslag op het budget dat aanpassingen op het oorspronkelijke ontwerp nodig waren. Bij de keuzes was zowel de opdrachtgever als de gebruiker nauw betrokken.

Innovatie en bijzondere kenmerken

• Het bijzondere is dat het Bushuis weer echt een functie heeft gekregen. Een geschikte functie die ook “past” (over duurzaamheid gesproken).
• Door middel van de overkapping van de 2e binnenhof is deze niet alleen van een druilerige restruimte omgetoverd in een verblijfruimte maar wordt vooral ook een link gelegd met de faculteit en de kamer van de Heeren XVII uit de VOC-tijd.
• De bibliotheek kent een laag geïnstalleerd vermogen doordat het licht tussen de kasten is aangebracht. Omdat de data in de vloer zijn verwerkt konden de verlaagde plafonds, die allerlei oude details aan het oog onttrokken, worden verwijderd en vervangen door akoestische eilandplafonds.
• De gevel is ingrijpend gerestaureerd en voor de zonwering zijn de rolluikgeleidingen hergebruikt.
• De studiezalen in het Oost-Indisch Huis zijn onderdeel van de bibliotheek maar kunnen ’s avonds daarvan worden afgesloten waardoor ze bruikbaar zijn direct vanuit de faculteit, inclusief de lift.