Van Nelle ontwerpfabriek, Rotterdam

Projectteam
Opdrachtgever: Kondor Wessels Ontwerpfabriek bv, Rotterdam
Architect: Claessens Erdmann Architect&Designers/Wessel de Jonge architecten bna, Amsterdam
Bouwbedrijf: IBB-Kondor, Sassenheim

Doelstelling van het project
Het oorspronkelijke Van Nellecomplex (1925-31) heeft als onderdeel van het Douwe Egbertsconcern haar functie midden jaren '90 verloren. Als rijksmonument was het complex goed onderhouden en in relatief goede staat. De uitdaging is geweest om voor het 60.000m2 bruto vloeroppervlak een nieuwe bestemming te vinden en in de gebouwen onder te brengen. De Van Nelle Ontwerpfabriek is door een marktpartij geïnitieerd na succesvolle bieding en betreft een verzamelgebouw voor bedrijven die zich bezighouden met ontwerp in ruime zin: grafiemedia, communicatie, design, architectuur, ICT en infotainment (voor ca. 100 bedrijven vanaf circa 55m2). De herontwikkeling moest recht doen aan het historische karakter (voorgenomen nominatie UNESCO Werelderfgoedlijst). Beperkende factoren daarin waren: omvang versus budget, geïsoleerde ligging (industriegebied), bestemmingsplan (C-locatie), prestatieniveau bouwfysica en monumentenstatus.

Prijzenswaardigheden
Bijzonder prijzenswaardig is het verknopen van de sociaal-culturele waarde van het complex met economische toekomstwaarde. De succesvolle herontwikkeling laat zien dat ook een gewone marktpartij in staat is tot goede restauratie. Monumentensubsidies zijn beperkt gebleven tot extra's, de hoofdlijn van het project is op eigen kracht gerealiseerd tot economisch haalbaar initiatief.

Rol van de gebruikers
Gebruikers waren niet vooraf bekend. Aangemelde kandidaten zijn met intake-gesprekken en enquêtes gevraagd naar commerciële, technische en culturele verwachtingen. Eisen inzake bouwfysica en milieuwetgeving zijn geïnventariseerd. Diverse huurders participeren nu in een structuur voor het opzetten van gemeenschappelijke voorzieningen zoals service desk, evenementen, intranet en website.

Innovatie en bijzondere kenmerken

• Met de overheden zijn speciale regelingen getroffen voor het mogen realiseren van 50% kantoorachtige functie en 50% bedrijfsruimten op een C-locatie, op basis van een vooraf vervaardigd Masterplan dat het hele scenario voor de herontwikkeling van 1999 tot 2004 schetst.
• Met Monumentenzorg, het Ontwikkelingsbedrijf, Bouw- en Woningtoezicht en overige instanties is structureel overleg geïnitieerd, ook ten aanzien van verbetering in openbaar vervoer, kinderopvang, parkeren in omgeving en sportfaciliteiten, en de aanjaagfunctie voor de omgeving (Spaanse Polder).
• Voor de financiering is voor het eerst voor een monument een C.V.-constructie opgezet met 780 participaties; particulieren hebben door de aftrekbaarheid van de onderhoudskosten voor Rijksmonumenten extra rendement.
• Redenerend vanuit de prestaties van het gebouw, is een klimatiseringsconcept ontwikkeld dat overeenkomsten heeft met het zeer actuele thema van intelligente gevels. Door een (glazen) doos-in-een-doos-oplossing is ventilatie, verwarming, koeling en geluidbelasting opgelost, met een klimaatregulerende gevel aan de zonzijde. Het ragdunne gevelbeeld blijft intact.