Olympisch Stadion in Amsterdam

Projectteam
Opdrachtgever:   
Architect:
Bouwbedrijf:
Stichting Behoud Olympisch Stadion, Amsterdam 
Architektenburo J. van Stigt, Amsterdam 
Strukton Bouwprojecten, Maarssen

Doelstelling
Redding van het Olympisch Stadion, met een kostendekkende exploitatie zonder dat de overheid in een of andere vorm risico zou lopen. Het programma van eisen stelde daarnaast dat "het stadion" een maatschappelijke betekenis en publieksfunctie moest blijven houden. Het stadion moest tevens een gelijke grondopbrengst hebben als 400 woningen (ca. 11 miljoen). De Stichting had tevens tot doel het redden van het historisch en sociaal monument, de stad Amsterdam haar sporttempel teruggeven en ca. 2000 m2 sportruimte in het stadion t.b.v. atletiek vrijwel gratis beschikbaar te stellen. De redding was het realiseren van de 12000 m2 bedrijfsruimten in de oude catacomben. Het middel; het verwijderen van de wielerbaan (en realiseren van de glazen puien in de binnenring) als licht toetreding, het offer dat uiteindelijk leidde tot een unieke meerwaarde zowel voor die bedrijfsruimten als voor het stadion als levende sportmonument, mede ter meerdere eer en glorie van "de Amsterdamse School" en het plan Zuid.

Prijzenswaardigheden
Particulier initiatief en doorzettingsvermogen, samen met vele Nederlanders (die 5 miljoen gulden inzamelden) Monumentenzorg, Provincie en uiteindelijk ook Gemeente Amsterdam zorgden voor behoud van het Olympisch Stadion. Perfecte kosten beheersing en voor minder als 10% van de Arena een compleet Stadion, dat de gemeenschap geen cent kost. Maar ook: het Stadion weer deel van "Plan Zuid" en de Amsterdamse Schoolwijk en een anker voor de revalisering van de gehele omgeving.

Rol van de bewoners/gebruikers
Allereerst 2 Amsterdamse Atletiek verenigingen, samen met Stichting Topsport Amsterdam en Stichting Behoud de "sportgebruikers". Daarnaast vele kleine huurders; deels sportgebonden (medische fysiotherapie, Johan Cruyff Wellfare Foundation). Samen maakten alle gebruikers de redding als sporttempel mogelijk. Het Sociaal Fonds Bouw Nijverheid Vastgoed was als gegarandeerde beheerder afnemer en risicodrager van de bedrijfsruimten een fundamenteel grondlegger van de ontwikkeling. De individuele gebruikers konden binnen het bedrijfsruimte deel hun eigen invulling realiseren met respect voor de monumentale beperkingen.

Bijzondere kenmerken
Terug naar 1928: nog zelden is het afbreken van de toevoeging zo onthullend een meerwaarde geweest. Alle wijzigingen hadden tevens een zeer functionele achtergrond en legitimatie: de (nieuwe) functies moeten de vorm van het gebouw volgen, door sloop kwamen de kwaliteiten extra tot hun recht. Maar ook: de bewustwording van het sociale monument Olympisch Stadion en het nut van verzet tegen sloop, bewustwording dat een gebouw meer is als architectuur, daarnaast ook de dwingende noodzaak te erkennen dat een (functionele) ingreep nodig was om een gebouw met legitiem bestaansrecht te maken; alle partijen waren bereid juist daarvoor een forse extra inspanning te leveren.